Uncategorized

โรคสุดอันตรายใน ต่อมน้ำเหลือง

ผลข้างเคียง ยาวัณโรค ต่อมน้ำเหลือง

โรคสุดอันตรายใน ต่อมน้ำเหลือง

ผลข้างเคียง ยาวัณโรค ต่อมน้ำเหลือง สามโรคเกี่ยวกับ ‘ต่อมน้ำเหลือง’ ที่มองข้ามไม่ได้..! เช็กตัวเองก่อนว่าเข้าข่ายรึป่าวว!

นอกจากนี้ ยังเป็นโรคใหม่ที่สามารถวิเคราะห์ใน AGNOS ได้อีกด้วย! จะมีโรคอะไรบ้างมาดูกัน

วัณโรคต่อมน้ำเหลือง (TB lymph node)

ผลข้างเคียง ยาวัณโรค ต่อมน้ำเหลือง อาจเป็นชื่อโรคที่ไม่ค่อยคุ้นหูมากนัก หลายคนอาจเคยได้ยินชื่อวัณโรคปอด แต่จริงๆแล้วเชื้อวัณโรคนี้ยังสามารถก่อโรคที่อวัยวะอื่นได้เช่นกัน หนึ่งในอวัยวะที่พบการติดเชื้อได้ก็คือต่อมน้ำเหลืองนั่นเอง

คืออะไร..?

วัณโรคที่ก่อโรคที่ต่อมน้ำเหลือง ส่วนใหญ่พบที่ต่อมน้ำเหลืองลำคอ โดยอาจมีต่อมน้ำเหลืองบวมโตเพียงต่อมเดียว หรือบวมต่อกันหลายๆต่อมเป็นสายเหมือนสายลูกประคำก็ได้.โดยต่อมน้ำเหลืองที่บวมขึ้นมามักจะไม่เจ็บ และไม่ได้เป็นก้อนแข็งมาก ก้อนจะโตขึ้นเรื่อยๆอย่างช้าๆหากไม่ได้รับการรักษา

เกิดจากอะไร?

เชื้อวัณโรคติดต่อกันทางการหายใจ ไอ จาม ผู้ที่อยู่ใกล้ชิดกับผู้ป่วยวัณโรค หรืออาศัยในสภาพอากาศที่ไม่ถ่ายเท แออัด มีการทำความสะอาดได้ไม่ถูกสุขลักษณะ ก็จะมีโอกาสติดเชื้อมากกว่า โดยเชื้อจะสามารถแพร่กระจาย และลอยอยู่ในอากาศได้นานหลายชั่วโมง

อาการ

  • คลำได้ต่อมน้ำเหลืองบวมโตที่ลำคอด้านใดหรือที่ส่วนใดของลำคอก็ได้ หรือในส่วนอื่นๆของร่างกาย, อาจต่อมฯเดียวหรือหลายต่อมฯกระจายประมาณ 1-3 ต่อม
  • มักพบเกิดข้างเดียวของลำคอ/ของร่างกาย (85%ของผู้ป่วย)
  • ขนาดต่อมฯมักไม่เกิน 3 ซม.
  • ต่อมมักไม่เจ็บ และไม่แข็งมาก เคลื่อนที่ได้
  • ในระยะต่อมา ต่อมฯจะ’โตช้าๆ’ ต่อเนื่อง:
  • อาจโตได้มากกว่า 5-10 cm
  • จะค่อยๆแข็งขึ้นต่อเนื่อง
  • ยึดติดกับเนื้อเยื่อรอบๆต่อมฯจนเคลื่อนที่ไม่ได้
  • อาจเริ่มมีอาการเจ็บที่ต่อมฯ
  • ต่อมอาจแตกและมีสารคัดหลั่งสีขาวไหลออกมา (พบประมาณ 5-10%) ซึ่งสารคัดหลั่งนี้จะมีเชื้อวัณโรคปนและอาจก่อการติดเชื้อได้
  • ต่อมน้ำเหลืองอาจโตเป็นเม็ดๆเรียงเป็นสาย ลักษณะคล้ายสายประคำ มักอยู่ทางด้านหน้าของลำคอ

อาการทั่วไปที่มักจะมีร่วมด้วย คือ

  • อ่อนเพลีย
  • น้ำหนักลดผิดปกติโดยหาสาเหตุไม่ได้
  • มีไข้ต่ำๆ
  • มีเหงื่อออกกลางคืน

ติดต่อได้มั้ย?

ตัววัณโรคต่อมน้ำเหลือง ทั่วไปไม่แพร่เชื้อติดต่อสู่ผู้อื่น  แต่ในกรณีผู้ป่วยมีวัณโรคปอดร่วมด้วย วัณโรคปอดจะเป็นตัวแพร่เชื้อฯสู่ผู้อื่นจากการไอ จาม หายใจ

การรักษา

  • ทานยาฆ่าเชื้อวัณโรค โดยจะต้องรักษานาน 6-9 เดือน

 

มะเร็งต่อมน้ำเหลือง (Lymphoma)

คืออะไร?

มีเนื้องอกร้ายที่ต่อมน้ำเหลืองหรือโครงสร้างต่อม ซึ่งระบบน้ำเหลืองก็เป็นระบบหนึ่งของภูมิคุ้มกัน ประกอบไปด้วย อวัยวะน้ำเหลือง ได้แก่ ม้าม และไขกระดูก ซึ่งภายในอวัยวะเหล่านี้จะเต็มไปด้วยน้ำเหลือง มีหน้าที่นำสารอาหารและเซลล์เม็ดเลือดขาวไปทั่วร่างกาย และเมื่อเซลล์เม็ดเลือดขาวเหล่านี้เกิดความผิดปกติ จึงทำให้เกิดเป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองขึ้นมา

มะเร็งต่อมน้ำเหลืองสามารถเกิดได้ในทุกที่

เพราะต่อมน้ำเหลืองมีอยู่ทั่วร่างกาย ไม่ว่าจะเป็น คอ รักแร้ ข้อพับแขน ข้อพับขา ช่องอก ช่องท้อง ลำไส้ หรือกระเพาะ

เกิดจากอะไร?

ในปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่พบว่ามีปัจจัยเสี่ยงหลายอย่าง เช่น

  • การติดเชื้อไวรัสบางชนิด เช่น การติดเชื้อไวรัสเอชทีแอลวี (Human T-lymphocytic virus – HTLV),
  • การติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิด เช่น เชื้อเอชไพโลไร ที่ทำให้เกิดกระเพาะอาหารอักเสบ
  • การมีภูมิคุ้มกันต้านทานโรคต่ำจากสาเหตุต่าง ๆ เช่น โรคเอดส์,
  • เป็นโรคภูมิแพ้ตนเองบางชนิด
  • ปัจจัยทางพันธุกรรม
  • การสัมผัสวัตถุทางเคมีที่เป็นสารก่อมะเร็ง เช่น การสัมผัสยาฆ่าแมลง
  • การกินอาหารพวกโปรตีนและไขมันสูง
  • การที่ร่างกายมีความเป็นกรดในระยะเวลานานก็เป็นสาเหตุทั่วไปที่ทำให้เซลล์ต่อมน้ำเหลืองกลายเป็นมะเร็งได้

อาการ

อาการเริ่มต้น

  • พบก้อนเนื้อบริเวณ : คอ รักแร้ ขาหนีบ หรือ เต้านม มักไม่มีอาการเจ็บ
  • มีไข้ หนาวสั่น
  • เหงื่ออกตอนกลางคืน
  • คันทั่วร่างกาย
  • เบื่ออาหาร น้ำหนักลด
  • ไอเรื้อรัง หายใจไม่สะดวก
  • ปวดหัว (มักพบในผู้ป่วยมะเร็งต่อมน้ำเหลืองในระบบประสาท)

อาการระยะลุกลาม

  • ซีด เลือดออกง่าย เช่น จุดเลือดออกจามตัว หรือเป็นจ้ำๆเลือด
  • อาจมีอาการแน่นท้อง ท้องโต อาหารไม่ย่อย (ในกรณีเป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองในช่องท้อง)

การรักษา

  • การรักษาด้วยยาเคมีบำบัด (Chemotherapy)
  • การรักษาด้วยการฉายรังสี (Radiation Therapy)
  • การรักษาด้วยการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิด (Transplantation)

 

ต่อมน้ำเหลืองที่คอติดเชื้อ (Cervical Lymphadenitis)

ต่อมน้ำเหลืองซึ่งเป็นต่อมที่มีอยู่ทั่วร่างกาย ภายในประกอบด้วยเซลล์เม็ดเลือดขาวมีหน้าที่สำคัญในการช่วยต่อสู้กับสิ่งแปลกปลอม เชื้อโรค เชื้อไวรัส และแบคทีเรียต่าง ๆ  ต่อมน้ำเหลืองโตเป็นอาการบ่งบอกถึงความผิดปกติที่เกิดขึ้น ส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากการติดเชื้อ ส่วนน้อยเกิดจากภาวะอื่นๆ เช่น มะเร็ง

อาการของโรค

  • ต่อมน้ำเหลืองบวมโตขึ้น
  • รู้สึกปวด หรือกดเจ็บ
  • ผิวหนังบริเวณดังกล่าวแดง สัมผัสแล้วรู้สึกอุ่น
  • อาจมีอาการที่บ่งชี้ถึงการติดเชื้อบริเวณศีรษะร่วมด้วย เช่น เจ็บคอ น้ำมูกไหล เป็นไข้ ปวดหู ฟันผุ

แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค

  • การซักประวัติและตรวจร่างกาย โดยจะซักประวัติรายละเอียดการโตของต่อมน้ำเหลืองและอาการอื่นๆ ที่พบร่วม ตรวจร่างกาย คลำต่อมน้ำเหลือง ตรวจช่องปาก จมูก หู
  • เจาะเลือด ตรวจชิ้นเนื้อต่อมน้ำเหลือง
  • ส่งตรวจเอกซเรย์ หรือ เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan)

การรักษา

  • หากเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียจะรักษาโดยใช้ยาปฏิชีวนะ
  • หากเกิดจากเชื้อไวรัสก็มักจะหายไปได้เอง
  • หากรู้สึกเจ็บหรือกดแล้วเจ็บก็อาจรับประทานยาบรรเทาอาการปวด เช่น ไอบูโพรเฟน หรือพาราเซตามอล พักผ่อนให้เพียงพอ

_______________________________________________________

อ้างอิง :

https://mahosot.com/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%93%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B9%8D%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87.html

https://haamor.com/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%93%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87#:~:text=%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%93%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87(Tuberculous%20lymphadenitis)%20%E0%B8%84%E0%B8%B7%E0%B8%AD%20%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%93%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A,%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B9%87%E0%B8%9A%20%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B9%81%E0%B8%82%E0%B9%87%E0%B8%87%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%81

https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article/lymphoma_cancer/

https://www.siphhospital.com/th/news/article/share/lymphoma#:~:text=%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B9%87%E0%B8%87,%E0%B8%AD%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B9%82%E0%B8%94%E0%B8%A2%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%9A%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%95%E0%B8%B8

https://www.princsuvarnabhumi.com/content-lymphoma/